درگاه پرداخت چیست؟ معرفی کامل برای کسب‌وکارها

انواع درگاه پرداخت در ایران

درگاه‌های پرداخت اینترنتی در ایران، تحت نظارت شاپرک (شرکت شبکهٔ الکترونیکی پرداخت کارت) فعالیت می‌کنند و به دو دستهٔ اصلی تقسیم می‌شوند: مستقیم بانکی (PSP) و واسط (پرداخت‌یار). انتخاب میان این دو به نوع کسب‌وکار، سرعت راه‌اندازی موردنظر و سطح مجوزهای موجود بستگی دارد. برای بررسی عمیق‌تر تفاوت‌ها، مقالهٔ فرق درگاه پرداخت واسط و مستقیم را بخوانید. در این بخش همچنین به انواع درگاه‌های قسطی و ارزی و… هم می‌پردازیم.

 درگاه پرداخت مستقیم (PSP)

شرکت‌های PSP (Payment Service Provider) زیرمجموعهٔ مستقیم بانک‌ها هستند و مجوز رسمی از بانک مرکزی دارند. در این مدل، پول از حساب خریدار مستقیما به حساب فروشنده نزد بانک پذیرنده واریز می‌شود. 

درگاه پرداخت به‌ پرداخت ملت

درگاه پرداخت سداد بانک ملی

درگاه پرداخت سپ (بانک سامان)

درگاه پرداخت آپ (آسان پرداخت پرشین)

درگاه پرداخت سپهر (پرداخت الکترونیک سپهر)

درگاه پرداخت پارسیان (PEC)

درگاه پرداخت ایران کیش (IKC)

ویژگی‌های کلیدی:

1. نیاز به اینماد (نماد اعتماد الکترونیکی) 
2. نیاز به مجوز رسمی
3. فرآیند تأیید معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول می‌کشد.

درگاه پرداخت واسط (پرداخت‌یار)

پرداخت‌یارها شرکت‌هایی هستند که از طریق مجوز شاپرک به کسب‌وکارها امکان پذیرش پرداخت می‌دهند. در این مدل این کسب‌وکارها مزایا و امکانات بیشتری در اختیار فروشگاه‌ها و کسب‌وکارهای انلاین قرار می‌دهند.

ویژگی‌های کلیدی:

1. فرآیند ثبت‌نام سریع‌تر (معمولا کمتر از ۲۴ ساعت)
2. برای درگاه وبسایتی نیاز به اینماد دارند؛  
3. مناسب کسب‌وکارهای نوپا، فروشگاه‌های متوسط و آنلاین‌شاپ‌ها

زیبال یک پرداخت‌یار مجاز شاپرک است که از سال ۱۳۹۶ به بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ کسب‌وکار ایرانی خدمات درگاه پرداخت ارائه می‌دهد 

مجوزهای لازم برای دریافت درگاه پرداخت

دریافت درگاه پرداخت زیبال آنلاین است و معمولاً در کمتر از یک روز کاری تکمیل می‌شود پیش از شروع، سه نوع اطلاعات پایه لازم است.

مجوز ۱: احراز هویت (مجوز هویتی)

– کد ملی و  شماره موبایل به نام متقاضی

احراز هویت در پنل کاربری زیبال به‌صورت آنلاین انجام می‌شود. برای کسب‌وکارهای حقوقی (شرکت‌ها)، مدارکی مثل کد اقتصادی و… شرکت لازم است.

مجوز ۲: کد رهیگیری مالیاتی

از بهمن ۱۳۹۹، دریافت هر نوع درگاه پرداخت بدون کد رهیگیری مالیاتی امکان‌پذیر نیست. این کد یک شناسهٔ ۱۰ رقمی است که سازمان امور مالیاتی به هر شخص یا کسب‌وکار فعال اقتصادی می‌دهد.

نحوهٔ دریافت کد مالیاتی:

1. به سایت my.tax.gov.ir مراجعه کنید
2. با کد ملی و شمارهٔ موبایل ثبت‌نام کنید
3. پروندهٔ مالیاتی الکترونیکی ایجاد کنید
4. کد رهیگیری ۱۰ رقمی را دریافت کنید

برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله «دریافت کد رهگیری مالیاتی» را مطالعه کنید.

مجوز ۳: نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد)

اینماد مجوز رسمی کسب‌وکارهای اینترنتی است که توسط مرکز توسعهٔ تجارت الکترونیکی صادر می‌شود. برای درگاه پرداخت وبسایتی الزامی است. 

بیشتر بخوانید: اینماد چیست؟

همچنین در صورت نیاز، امکان دریافت اینماد از طریق تیم پشتیبانی زیبال نیز وجود دارد و این فرآیند می‌تواند با راهنمایی و همراهی تیم مربوطه انجام شود.

مجوز ۴: مجوزهای کسب‌وکار

در بسیاری از درگاه پرداخت‌های مستقیم، علاوه بر موارد بالا، مجوزهای حوزه فعالیت نیز دریافت می‌شود. در درگاه‌ پرداخت زیبال این مورد دریافت نمی‌شود و کد رهگیری مالیاتی و اینماد کفایت می‌کند.

درگاه پرداخت زیبال

درگاه پرداخت ارزی

برای دریافت وجه از مشتریان خارجی، درگاه‌های پرداخت ارزی مستقل از شبکهٔ شاپرک عمل می‌کنند. به دلیل شرایط خاص تجارت بین‌الملل ایران، این گزینه محدودیت‌های خاص خود را دارد و مسیر متفاوتی نسبت به درگاه ریالی طی می‌کند. که می‌توانید راهکارهای متعددی را در مقاله درگاه پرداخت ارزی مطالعه کنید.

درگاه پرداخت اقساطی

در کنار درگاه‌های پرداخت‌های فعلی (که مبلغ را یکجا دریافت می‌کنند)، دستهٔ دیگری از سرویس‌های پرداخت وجود دارد که به خریدار اعتبار می‌دهند و امکان پرداخت اقساطی را فراهم می‌کنند. این سرویس‌ها اغلب «خرید اعتباری» یا BNPL (Buy Now, Pay Later) نامیده می‌شوند.

این سرویس‌ها از نظر ماهیت با درگاه پرداخت های فعلی متفاوت‌اند: فروشنده مبلغ کامل را یکجا دریافت می‌کند، اما خریدار بدهی خود را به سرویس BNPL در چند قسط پرداخت می‌کند.

نمونه‌های فعال در ایران:

• اسنپ‌پی (Snapp Pay): سرویس اعتباری اسنپ که امکان خرید اقساطی (معمولاً ۴ قسط) بدون چک و ضامن را می‌دهد. فروشگاه‌های آنلاین می‌توانند درگاه اسنپ‌پی را به سایتشان متصل کنند.
• دیجی‌پی (Digipay): پلتفرم خدمات مالی دیجیتال که هم درگاه پرداخت معمولی و هم امکان پرداخت اقساطی ارائه می‌دهد.

تصورات غلط از درگاه پرداخت

درگاه پرداخت بدون اینماد

یکی از پرتکرارترین سوال‌ها در فضای اینترنت ایران این است: «آیا می‌شود بدون اینماد درگاه پرداخت گرفت؟» پاسخ کوتاه: خیر. اینماد از الزامات رسمی شاپرک و بانک مرکزی برای فعال‌سازی هر نوع درگاه پرداخت اینترنتی است و هیچ پرداخت‌یار یا PSP مجازی نمی‌تواند بدون آن درگاه بدهد.

هشدار: اگر سرویسی ادعا می‌کند درگاه پرداخت رسمی بدون اینماد ارائه می‌دهد، احتمال کلاهبرداری یا فعالیت غیرمجاز وجود دارد. پیش از هر اقدامی نام آن شرکت را در فهرست پرداخت‌یارهای مجاز شاپرک تأیید کنید.

درگاه پرداخت بدون کد مالیاتی؛ دیگر ممکن نیست

از بهمن ۱۳۹۹، دریافت هر نوع درگاه پرداخت اینترنتی بدون کد رهیگیری مالیاتی در ایران ممکن نیست. این الزام هم برای PSPها و هم برای پرداخت‌یارها یکسان است (راهنمای شاپرک، ۱۴۰۳).

دلیل این الزام شفاف است: کد مالیاتی هویت اقتصادی صاحب درگاه را به سازمان امور مالیاتی متصل می‌کند و امکان ردیابی درآمد و جلوگیری از فرار مالیاتی را فراهم می‌کند. بدون این کد، هیچ مرجعی نمی‌تواند هویت تجاری متقاضی را تأیید کند.

نحوهٔ دریافت: مراجعه به my.tax.gov.ir، ثبت‌نام با کد ملی و موبایل، و ایجاد پروندهٔ مالیاتی الکترونیکی. فرآیند رایگان است و در همان روز قابل انجام.

درگاه پرداخت برای اینستاگرام

اینستاگرام امکان پرداخت مستقیم داخل پلتفرم را برای بازار ایران ارائه نمی‌دهد. در نتیجه، اکثر آنلاین‌شاپ‌های اینستاگرامی از کارت‌به‌کارت استفاده می‌کنند. در حال حاضر با توجه به قطعی‌های اینترنت بهترین راه راه‌اندازی سایت و دریافت درگاه پرداخت است. شما می‌توانید در صورتی که دانش فنی مناسب ندارید از لیست بهترین سایت‌سازهای ایرانی، سایت‌ساز مورد نظر خودتون را انتخاب کنید و در کنار اینستاگرام از یک سایت مطمئن استفاده کنید.

 کدام درگاه پرداخت برای کسب‌وکار شما مناسب است؟

انتخاب بین درگاه پرداخت مستقیم و واسط به شرایط کسب‌وکار و میزان آمادگی زیرساخت آن بستگی دارد.

درگاه‌های پرداخت‌هایی مانند زیبال با هدف ساده‌تر کردن این فرآیند ایجاد شده‌اند. شما می‌توانید در مدت زمان کوتاه‌تری فعال شوند و بدون درگیر شدن با فرآیندهای پیچیده بانکی، پرداخت‌های آنلاین خود را مدیریت کنند. درگاه‌هایی مانند زیبال برای کسب‌وکارهای نوپا، فروشگاه‌های آنلاین کوچک و متوسط و فعالیت‌های در حال رشد استفاده می‌شود.

در عمل، بسیاری از کسب‌وکارها مسیر خود را با درگاه‌هایی مشابه زیبال شروع می‌کنند.

درگاه پرداخت شخصی چیست؟

درگاه پرداخت شخصی روشی برای دریافت آنلاین وجه است که به افراد یا کسب‌وکارهای کوچک امکان می‌دهد بدون نیاز به وب‌سایت، پرداخت‌های خود را مدیریت کنند. این نوع درگاه معمولاً به‌صورت اشتراکی استفاده نمی‌شود و برای هر کاربر به‌صورت اختصاصی ایجاد می‌شود. در این روش، یک مسیر ساده برای دریافت مبلغ و انجام تسویه فراهم می‌شود.

مزایای درگاه پرداخت شخصی

• شروع سریع. بدون نیاز به سایت یا زیرساخت فنی قابل استفاده است.
• اختصاصی بودن. برای هر کاربر به‌صورت جداگانه ایجاد می‌شود و استفاده اشتراکی ندارد.
• سادگی استفاده. فرایند دریافت وجه برای کاربر و پرداخت‌کننده ساده است.
• دسترسی آسان. مناسب برای فعالیت‌های آنلاین و غیررسمی است.
• مدیریت پرداخت‌ها. امکان پیگیری و نظم‌دهی به تراکنش‌ها وجود دارد.
• انعطاف‌پذیری. مناسب برای افراد و کسب‌وکارهای کوچک است.

برای دریافت درگاه پرداخت شخصی و اختصاصی از طریق ثبت نام اقدام کنید.

افزونه‌های درگاه پرداخت برای وردپرس و ووکامرس

در وب‌سایت‌هایی که با وردپرس و ووکامرس ساخته شده‌اند، اتصال به درگاه پرداخت معمولاً از طریق افزونه انجام می‌شود و نیازی به برنامه‌نویسی ندارد.

زیبال برای پلاگین درگاه پرداخت ووکامرس افزونه رسمی ارائه می‌دهد که نصب و راه‌اندازی آن ساده است. پس از نصب افزونه از مخزن وردپرس، کافی است آن را فعال کرده و اطلاعات موردنیاز مانند کد مرچنت و کلید API دریافت‌شده از پنل کاربری را در تنظیمات وارد کنید تا درگاه آماده استفاده شود.

مستندات و راهنمای کامل نصب و تنظیم افزونه در در دسترس است.

برای وب‌سایت‌هایی که با وردپرس ساخته نشده‌اند (مانند لاراول، جنگو یا نکست‌جی‌اس)، امکان اتصال مستقیم از طریق API فراهم است و توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از مستندات فنی، درگاه پرداخت را به سیستم خود متصل کنند. راهنمای کامل API نیز در help.zibal.ir/IPG/API ارائه شده است.

امنیت درگاه پرداخت؛ چقدر امن است؟

درگاه‌های پرداخت معتبر از رمزگذاری ۲۵۶ بیتی SSL/TLS استفاده می‌کنند و هیچ اطلاعاتی از کارت خریدار روی سرور فروشنده ذخیره نمی‌شود. این ساختار با طراحی، از ریسک نشت داده در سمت فروشنده جلوگیری می‌کند. شاپرک به‌عنوان نهاد ناظر، الزامات امنیتی سختگیرانه‌ای برای همهٔ شرکت‌های PSP و پرداخت‌یار تعریف کرده است.

لایه‌های امنیتی یک درگاه معتبر

رمزگذاری SSL/TLS:
تمام اطلاعات میان مرورگر خریدار و سرور درگاه با پروتکل SSL/TLS رمزگذاری می‌شود. نشانهٔ قفل سبز رنگ در نوار آدرس مرورگر تأیید این رمزگذاری است.

رمز دوم پویا (OTP):
خریدار برای تأیید نهایی پرداخت، کد یک‌بار مصرفی دریافت می‌کند که فقط برای همان تراکنش و در بازهٔ زمانی محدود معتبر است. این لایه از سوءاستفاده در صورت سرقت شمارهٔ کارت جلوگیری می‌کند.

مجوز شاپرک:
تمام درگاه‌های قانونی ایران باید مجوز شاپرک داشته باشند. صفحهٔ پرداخت باید با دامنهٔ بانکی یا شرکت PSP مجاز باشد؛ اگر URL صفحهٔ پرداخت به دامنهٔ ناشناس اشاره کند، احتمال فیشینگ وجود دارد.

چک‌لیست تشخیص درگاه پرداخت امن

• قفل HTTPS در نوار آدرس مرورگر قابل مشاهده است
• آدرس صفحهٔ پرداخت به دامنهٔ بانک یا PSP مجاز اختصاص دارد
• پس از ورود اطلاعات کارت، یک کد OTP به موبایل ارسال می‌شود
• نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) نشانهٔ اعتبار کسب‌وکار فروشنده است، نه تضمین امنیت درگاه. این دو مفهوم جداگانه‌اند.

درگاه پرداخت کارت‌به‌کارت؛ آیا جایگزین معتبری است؟

کارت‌به‌کارت رایج‌ترین روش جایگزین درگاه پرداخت رسمی در میان فروشندگان اینترنتی ایران است. برخی پلتفرم‌ها هم وجود دارند که فرآیند کارت‌به‌کارت را ساده‌تر می‌کنند.

اما این روش چند ریسک جدی دارد:

الف) فقدان مجوز: پلتفرم‌های واسطهٔ کارت‌به‌کارت معمولاً مجوز پرداخت‌یاری از شاپرک ندارند. در صورت بروز مشکل، هیچ مرجع قانونی‌ای از خریدار حمایت نمی‌کند.

ب) نبود تضمین امنیت: در جابه‌جایی اطلاعات کارت در این پلتفرم‌ها استانداردهای امنیتی شاپرک الزامی نیست. ریسک فیشینگ و سوءاستفاده از اطلاعات کارت وجود دارد.

ج) مشکل مالیاتی: کارت‌به‌کارت به‌عنوان روش دریافت درآمد کسب‌وکاری، از نظر سازمان امور مالیاتی شفاف نیست و در صورت بررسی، می‌تواند مشکل‌ساز شود.

نتیجه: کارت‌به‌کارت برای تراکنش‌های شخصی کاربرد دارد، اما برای کسب‌وکار آنلاین جایگزین مناسبی برای درگاه پرداخت رسمی نیست.