هر صنعتی یک نقطهٔ تجمع سالانه دارد؛ جایی که میتوان وضعیت و مسیرش را در چند روز خواند. برای صنعت مالی ایران، آن نقطه نمایشگاه صنعت مالی است؛ همان رویدادی که سالها با نام «نمایشگاه بورس، بانک و بیمه» شناخته میشد و امروز با برند FINEX برگزار میشود. این نمایشگاه فقط محل عرضهٔ خدمات نیست؛ آینهای از بازارهای مالی کشور است که نشان میدهد سرمایه، اعتماد و نوآوری به کدام سو میرود.
در این مقاله، نمایشگاه صنعت مالی را از نگاه یک بازیگر زیرساخت پرداخت بررسی میکنیم: اینکه چیست، چه مسیری را از «بورس، بانک و بیمه» تا «صنعت مالی» پیموده، آخرین دورههایش چه ابعادی داشت، و مهمتر از همه، دربارهٔ جایگاه فینتک و پرداخت در نظام مالی ایران چه میگوید.
نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی (بورس، بانک و بیمه)
نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی، که با نام FINEX نیز شناخته میشود، گردهمایی سالانه سه رکن اصلی نظام مالی کشور یعنی بازار پول، بازار سرمایه و بازار بیمه است. این رویداد طی سالهای گذشته به یکی از مهمترین رویدادهای اقتصادی ایران تبدیل شده و برگزارکنندگان آن را از بزرگترین رویدادهای تخصصی حوزه بورس، بانک و بیمه در کشور و منطقه خاورمیانه میدانند.
ماهیت این نمایشگاه فراتر از یک رویداد تخصصی در یک حوزه مشخص است و طیف گستردهای از بازیگران اکوسیستم مالی و اقتصادی کشور را گرد هم میآورد. از بانکها، مؤسسات اعتباری، شرکتهای بیمه، کارگزاریها و ارکان بازار سرمایه گرفته تا فینتکها، مدیران مالی استارتاپها، شرکتهای فناوری اطلاعات، فعالان حوزه بلاکچین و رمزارز، نهادهای آموزشی، رسانههای تخصصی و سازمانهای دولتی و حاکمیتی، همگی در این رویداد حضور دارند. همین تنوع مشارکتکنندگان و بازدیدکنندگان، نمایشگاه را به بستری ملی برای معرفی خدمات، توسعه همکاریهای تجاری، تبادل دانش و بررسی آخرین روندها و تحولات صنعت مالی کشور تبدیل کرده است.
دامنه موضوعی نمایشگاه نیز بسیار گسترده است. علاوه بر بانکها، شرکتهای تأمین سرمایه، صندوقهای سرمایهگذاری، کارگزاریها و شرکتهای بیمه، در سالهای اخیر فناوریهای مالی و نوآوریهای دیجیتال به یکی از محورهای اصلی این رویداد تبدیل شدهاند. همچنین حضور نهادهایی همچون سازمان امور مالیاتی، گمرک، شرکتهای فناوری و سایر نهادهای مرتبط، نشاندهنده پیوند عمیق صنعت مالی با زیرساختهای اقتصادی و حکمرانی کشور است.
نمایشگاه صنعت مالی ایران صرفا محلی برای معرفی محصولات و خدمات نیست، بلکه بستری برای تعامل و همافزایی میان ارکان مختلف این صنعت به شمار میرود. نهادهای سیاستگذار و حاکمیتی از این فرصت برای تبیین راهبردها، معرفی برنامههای توسعهای و حمایت از نوآوری در بازارهای مالی استفاده میکنند. در همین حال، فعالان بخش خصوصی نیز با هدف توسعه بازار، جذب مشتریان جدید، ایجاد همکاریهای راهبردی و معرفی راهکارهای نوآورانه در این رویداد حضور مییابند.
از سوی دیگر، نمایشگاه نقش مهمی در ارتقای سواد مالی، آشنایی فعالان اقتصادی با ابزارها و خدمات نوین و ایجاد ارتباط میان سرمایه، فناوری و فرصتهای کسبوکار ایفا میکند. بسیاری از همکاریهای تجاری، سرمایهگذاریها و پروژههای مشترک صنعت مالی از دل همین تعاملات شکل میگیرند و به توسعه اکوسیستم مالی کشور کمک میکنند.
به همین دلیل، نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی را میتوان نقطه تلاقی سیاستگذاری، نوآوری و کسبوکار دانست؛ رویدادی که هر ساله مهمترین بازیگران صنعت مالی را گرد هم میآورد تا تصویری جامع از وضعیت امروز و چشمانداز آینده این صنعت ارائه دهد.
از «بورس، بانک و بیمه» تا «صنعت مالی»؛ یک تغییر نام معنادار
این نمایشگاه سابقهای بیش از یکونیم دهه دارد و ریشهاش به اواخر دههٔ ۱۳۸۰ بازمیگردد؛ زمانی که با نام «نمایشگاه بینالمللی بورس، بانک و بیمه» شناخته میشد. با گذشت زمان و رسیدن به دورههای دوازدهم، سیزدهم و چهاردهم در سالهای ابتدایی دههٔ ۱۴۰۰، این رویداد به یکی از تثبیتشدهترین نمایشگاههای تخصصی کشور تبدیل شد.
تغییر نام از «بورس، بانک و بیمه» به «صنعت مالی» صرفا یک تصمیم برندینگ نبود؛ بازتاب یک واقعیت بود. نظام مالی دیگر فقط سه ستون سنتی بانک، بورس و بیمه نیست. فینتکها، درگاههای پرداخت، پلتفرمهای مدیریت مالی و خدمات مبتنی بر داده، بخش جداییناپذیری از این صنعت شدهاند و نام جدید، فضایی برای حضور رسمی آنها باز کرد.
عنوان یک نمایشگاه عموما تغییر نمیکند؛ وقتی تغییر میکند، یعنی واقعیت بازار از عنوان قبلی جلو زده است. حرکت از «بورس، بانک و بیمه» به «صنعت مالی»، همان جابهجاییای را نشان میدهد که در کل اقتصاد رخ داده است: ارزش از نهادهای سنتی بهسمت زیرساخت و خدمات فناورانهٔ مالی در حال حرکت است.
اهداف و کارکردهای نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی
نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی ایران بستری برای گردهمایی بازیگران اصلی حوزه بانک، بورس، بیمه و فناوریهای مالی است. این رویداد با هدف تقویت تعامل، معرفی دستاوردها و توسعه همکاریها برگزار میشود و در کنار رویدادهایی مانند نمایشگاه تراکنش ایران، بانکداری نوین و الکامپ، بخشی از زیستبوم نمایشگاهی و نوآوری صنعت مالی کشور را شکل میدهد.
این نمایشگاه با ایجاد ارتباط میان نهادهای سیاستگذار، شرکتهای مالی و فینتکها، اهداف متعددی را دنبال میکند که به آنها اشاره میکنیم:
بستری برای همافزایی ارکان صنعت مالی
یکی از مهمترین اهداف نمایشگاه، ایجاد زمینه گفتوگو و همکاری میان بانکها، شرکتهای بیمه، نهادهای بازار سرمایه، فینتکها و سایر فعالان این حوزه است. حضور همزمان این مجموعهها در کنار یکدیگر، فرصت مناسبی برای شکلگیری همکاریهای جدید و همراستایی بیشتر در مسیر توسعه اقتصاد کشور فراهم میکند.
معرفی توانمندیها و دستاوردهای صنعت مالی
نمایشگاه فرصتی برای ارائه آخرین محصولات، خدمات، فناوریها و دستاوردهای صنعت مالی ایران است. شرکتکنندگان میتوانند توانمندیهای خود را به طیف گستردهای از فعالان اقتصادی، سرمایهگذاران، مدیران و بازدیدکنندگان معرفی کنند و جایگاه برند خود را در بازار تقویت نمایند.
حمایت از نوآوری و تحول دیجیتال
حضور فینتکها، استارتاپها و شرکتهای فناوریمحور، نمایشگاه را به یکی از مهمترین بسترهای معرفی نوآوریهای صنعت مالی تبدیل کرده است. بسیاری از راهکارهای نوین در حوزه پرداخت، بانکداری دیجیتال، سرمایهگذاری هوشمند، بلاکچین و خدمات مالی نوآورانه برای نخستین بار در این رویداد معرفی میشوند.
توسعه ارتباطات تجاری و فرصتهای همکاری
برای شرکتها و کسبوکارها، نمایشگاه فرصتی ارزشمند برای شبکهسازی، مذاکره با شرکای بالقوه، جذب مشتریان جدید و توسعه همکاریهای راهبردی است. بسیاری از تعاملات و توافقهای تجاری صنعت مالی از دل همین ارتباطات شکل میگیرد.
ارتقای آگاهی و سواد مالی جامعه
علاوه بر فعالان حرفهای، عموم مردم نیز از مخاطبان این نمایشگاه هستند. آشنایی با خدمات مالی، ابزارهای سرمایهگذاری، محصولات بیمهای و راهکارهای نوین پرداخت میتواند به افزایش سواد مالی و تصمیمگیری آگاهانهتر در حوزههای اقتصادی کمک کند.
گامی در مسیر توسعه اقتصاد و سرمایهگذاری
نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی با گردهم آوردن نهادهای مالی، شرکتهای خصوصی، استارتاپها و سازمانهای حاکمیتی، بستری برای توسعه همکاریهای اقتصادی، جذب سرمایه و تقویت جایگاه صنعت مالی ایران در سطح منطقهای و بینالمللی فراهم میکند.
در نمایشگاه صنعت مالی چه بخشهایی حضور دارند؟
نمایشگاه صنعت مالی، چند زیر بخش مرتبط را زیر یک سقف جمع میکند. ترکیب دقیق غرفهها هر سال کمی تغییر میکند، اما محورهای اصلی آن کموبیش ثابت ماندهاند و کل زنجیرهٔ خدمات مالی را پوشش میدهند.
محور نخست، بازار پول است؛ بانکها، مؤسسات اعتباری و ارائهدهندگان خدمات بانکی که محصولات و خدمات خود را به مشتریان حقیقی و حقوقی معرفی میکنند.
محور دوم، بازار سرمایه است؛ کارگزاریها، صندوقهای سرمایهگذاری، سبدگردانها و نهادهای مرتبط با بورس.
محور سوم نیز بازار بیمه است؛ شرکتهای بیمه و خدمات اینشورتک.
اما آنچه چهرهٔ نمایشگاه را در سالهای اخیر تغییر داده، پررنگشدن فینتک است. شرکتهای پرداخت، پلتفرمهای مدیریت مالی، استارتاپهای وام و اعتبار، و ارائهدهندگان زیرساخت بانکی، امروز بخش مهمی از غرفهها را تشکیل میدهند. در کنار همهٔ اینها، حضور نهادهای حاکمیتی مانند سازمان امور مالیاتی و گمرک، نمایشگاه را به محلی برای گفتوگوی مستقیم کسبوکارها با مقرراتگذار هم تبدیل میکند.
جای فینتک و پرداخت در نمایشگاه صنعت مالی کجاست؟
پرداخت، ستون پنهان هر تراکنش مالی است و به همین دلیل حضور شرکتهای فینتک در نمایشگاه صنعت مالی سالبهسال پررنگتر شده است. هر بانک، هر کسبوکار و هر پلتفرم خدماتی، در نهایت به زیرساختی برای دریافت، تسویه و مدیریت پول نیاز دارد؛ و این نمایشگاه یکی از معدود جاهایی است که این تأمینکنندگان و متقاضیان را رودررو میکند.
تغییر نام نمایشگاه به «صنعت مالی» دقیقا همین واقعیت را به رسمیت شناخت. فینتک دیگر یک حاشیه بر بانکداری نیست؛ بخشی از بدنهٔ اصلی صنعت مالی است. درگاه پرداخت، بانکداری شرکتی، نئو بانکها، لندتکها و… همگی نمونههایی از خدماتی هستند که امروز در کنار محصولات بانکی سنتی عرضه میشوند.
زیبال بهعنوان یک شرکت فینتک، در همان نقطهای فعالیت میکند که این نمایشگاه روی آن تمرکز دارد؛ تقاطع بانکداری، پرداخت و فناوری. دو محصول اصلی زیبال، یعنی درگاه پرداخت اینترنتی و بانکداری شرکتی، همان نیازهایی را پوشش میدهند که فعالان صنعت مالی به دنبال آن هستند: راهی ساده برای دریافت پول و راهی یکپارچه برای مدیریت آن.
رویدادهایی مانند نمایشگاه صنعت مالی برای یک شرکت زیرساخت پرداخت، فرصتی است تا تقاضای واقعی بازار را از نزدیک ببیند. آنچه در گفتوگوهای اینچنینی آشکار میشود، حرکت روشن کسبوکارها بهسمت ترکیب پرداخت و بانکداری است؛ همان مسیری که زیبال محصولاتش را بر اساس آن ساخته است.
سؤالات متداول دربارهٔ نمایشگاه صنعت مالی
نمایشگاه صنعت مالی (FINEX) چیست؟
نمایشگاه بینالمللی صنعت مالی، بزرگترین گردهمایی فعالان بورس، بانک، بیمه و فینتک ایران است که با برند FINEX و در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار میشود. این رویداد پیشتر با نام «نمایشگاه بورس، بانک و بیمه» شناخته میشد.
نمایشگاه بورس، بانک و بیمه با نمایشگاه صنعت مالی فرق دارد؟
خیر؛ این دو یک رویداد هستند. نمایشگاه «بورس، بانک و بیمه» همان رویدادی است که برای پوشش فینتک و خدمات مالی نوین، نامش به «نمایشگاه صنعت مالی (FINEX)» تغییر کرد. شمارهٔ دورهها نیز بهصورت پیوسته ادامه پیدا کرده است.
نمایشگاه صنعت مالی کجا برگزار میشود؟
محل برگزاری، محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران واقع در بزرگراه چمران است؛ همان مکانی که میزبان بسیاری از نمایشگاههای بزرگ کشور است. برگزارکنندهٔ آن نیز شرکت برنامهریزی نمایشگاهی بانیان امید است.
